11-14 HAFTA TARAMASI (ENSE KALINLIĞI, İKİLİ TEST )

Taramadan temel amaç toplumdaki tüm gebelerin araştırılması ve risk altındakilerin tespitiyle; tanısal testlerin (Amniosentez, CVS ) minimum sayıda uygulanmasıdır. Down Sendromu yaklaşık olarak 800 canlı doğumda bir görülmektedir. Bu da Türkiye genelinde yaklaşık yıllık 1500 Down Sendromu vakasına tekabül etmektedir. Bunu tespit etmek için gebeliğin 11-14 haftaları arasında ense kalınlığı ölçümü ve ikili tarama testi, 16-20 haftalar arasında da üçlü test veya dörtlü test yapılmaktadır.

Son adet tarihine göre 11 hafta ile 13 hafta 6gün arasında ultrason ile  fetusun ense kalınlığına ve burun kemiği varlığına bakılır. Bu ölçümlerin yapılırken uyulması gereken belli şartları vardır; bunlara uyulmaması, sonuçların hatalı olmasına ve gereksiz bazı girişimlere yol açabilir. Bazı kromozom anomalileri olan veya kalp gibi bazı organlarında fonksiyonel bozukluğu olan fetuslarda ense bölgesinde cilt altında sıvı birikimi (ödem) olur. Ultrasonografik olarak bu ödemi saptamak mümkündür.

Ense kalınlığının 3-3.5 mm’den daha fazla olması bize Down Sendromu, Trisomy 18,  kistik higroma (boyunda sıvı içeren bazı keselerin varlığı), Turner sendromu , bazı kalp ve akciğer hastalıkları riskinin arttığını göstermektedir. Ölçüm 3.5 mmnin üstünde olsa bile birçok defalar normal bebekler dünyaya gelmektedir.  Taramanın yapıldığı esnada ultrason ile fetusun o zamanda görülebilen anomalileri açısından da değerlendirilmesi gerekmektedir.Ense kalınlığı ile beraber aynı dönemde yapılan ikili testte ise anne serumundan Free Beta hCG ve PAPP-A isimli iki maddeye bakılmaktadır. Bilgisayar yardımıyla bu iki hormonun ve ense kalınlığının değeri yorumlanarak bize hastalık riskini %85-90 oranında verebilmektedir. Test bize tarama sonucunu verir ve risk oranını söyler (1/100, 1/1379 gibi). Eğer risk belli sınırların üzerinde ise kesin ve doğru tanıyı koymak için daha ileri tetkikler  (Amniosentez, kordosentez ve Koryon villus biopsisi gibi)yapılır.

İkili test normal olsa bile nöral tüp defektini saptayabilmek için 16-20 haftalar arasında üçlü test yaptırmayı önermekteyiz.  

Ensekalınlığı

Ense kalınlığı      

Fetal burun kemiği 

*Fotoğraflar  fetalmedicine.com’dan alınmıştır.